Đề: Bàn về vai trò của văn học, nhà văn M.Groki từng nói: "Văn học là nhân học". Hãy trình bày suy nghĩ của Anh/Chị về ý kiến trên bằng trải nghiệm văn học của bản thân

Bên dưới là bài làm mình - Lý Cao Nguyên, được giáo viên nhận xét điểm B. Chưa thực sự là tốt nhưng đây là một động lực để mình tiếp tục phát huy điểm mạnh và khắc phục những điểm yếu trong việc học văn và viết văn. Bài viết chưa hiệu đính nên có sai xót chỗ nào hoặc đọc không hiểu chỗ nào, mọi người bình luận bên dưới cho mình biết nhé!

Bài làm
Có ai yêu thích một loài hoa chẳng hương, chẳng sắc hay không? Có ai muốn đọc những dòng thơ khô khan hay những câu văn nhạt nhẽo không? Có lẽ, ai trong chúng ta cũng không thích những điều đó. Chắc vì thế mà những người nghệ sĩ luôn chỉn chu trong từng câu chữ, gửi gắm vào chúng cả một tâm hồn đa sầu, đa cảm của bản thân. Mỗi tác phẩm đều được cho vào đó một tình cảm đặc biệt, một trái tim đồng cảm và hơn hết là những thông điệp, giá trị nhân văn sâu sắc mà người cầm bút muốn truyền tải. Cũng như, M.Groiki từng nói: "Văn học là nhân học". Một tác phẩm nghệ thuật không chỉ phản ánh hiện thực đời sống mà nó còn phải giúp con người nhận thức được vấn đề và phải giáo dục được con người. Vậy, văn học là gì mà có thể nuôi dưỡng được tâm hồn một con người?

Văn học là bộ môn học về con người. Không phải học về những bộ phận chân, tay, mắt, mũi,... Mà là học về tâm hồn phong phú và đa dạng của những kiến trúc sư ngôn từ. "Văn học là nhân học" là một câu nói ý muốn nhắc đến chức năng của văn học. Một tác phẩm văn học nên có ít nhất một chức năng thì đó mới là một tác phẩm hay, một tác phẩm đáng để đọc. Ở đây, "Văn học là nhân học" đang đề cập đến chức năng nhận thức và chức năng giáo dục. Văn học lấy chất liệu từ cuộc sống để tạo nên tác phẩm. Vì thế, tác phẩm phải giúp người đọc nhận thức được vấn đề, giúp họ hiểu hơn về cuộc sống và chính bản thân mình. Độc giả tìm hiểu một tác phẩm là muốn tìm thấy sự đồng cảm, nhận được bài học quý giá và những thông điệp tốt đẹp. Vì thế, chức năng giáo dục gần như luôn hiện hữu trong các tác phẩm văn học để hướng con người ta đến những điều tốt đẹp, tìm thấy được lẽ sống và hoàn thiện nhân cách. Bởi người ta thường nói học văn chính là học cách làm người.

Trong kho tàng văn học Việt Nam có vô vàn tác phẩm giá trị. Trong đó, ấn tượng nhất về giá trị của văn học được thể hiện rõ nét trong truyện ngắn "Chí Phèo" của nhà văn Nam Cao. Trước hết, Nam Cao là một nhà văn chuyên viết về những người tri thức nghèo và những số phận bi kịch xã hội vùi dập. Mỗi tác phẩm của ông đều phản ánh sâu sắc xã hội cũ ở Việt Nam và đề cập cao những lý tưởng cao đẹp bị vùi dập. Trong "Chí Phèo", người đọc sẽ dễ dàng nhận ra cái xã hội nông thôn Việt Nam đầy rẫy những bất công, phi nhân tính. Nơi mà một con người không được làm người. Nơi đó đã làm cho một con người lương thiện trở thành một "con quỷ dữ" ở làng Vũ Đại. Cuộc đời thay đổi con người qua hai cách, bằng những người ta gặp hoặc những cuốn sách ta đọc. Nhưng tôi tin rằng một người nông dân nhỏ bé như Chí thì làm gì được học, thế làm sao mà biết chữ để đọc sách. Ở đây, cuộc đời Chí bị thay đổi bởi những người mà Chí gặp. Nếu Chí không gặp Bá Kiến thì cuộc đời có biến anh thành "con quỷ dữ" không? Nếu xã hội công bằng và có tình người thì làm gì có Chí Phèo. Bởi cái xã hội bất công mà những kẻ có quyền muốn để ai vào tù thì để nên mới tạo nên "con quỷ dữ" đó. Một cuộc đời con người chỉ vỏn vẹn có sáu mươi năm mà Chí tốn đến bảy, tám năm ở trong cái bóng tối của ngục tù. Không biết trong tù đáng sợ ra sao mà một người nông dân vốn hiền lành, lương thiện đã trở thành một con người hoàn toàn khác lạ. "Cái đầu trọc lốc", mặt đen "cơng cơng", đầy hình xăm dữ tợn. Tôi thấy thương cho cuộc đời của Chí. Một con người lúc nào cũng chìm trong men rượu chẳng biết mình có xuất hiện trên đời. Mà có thật là một con người hay không? Cả làng Vũ Đại có ai xem hắn là người. Họ còn chẳng buồn mà đáp lại tiếng chửi của hắn. Làm người nhưng không được công nhận là người. Qua những chi tiết đó, ta có thể thấy nhà văn Nam Cao đã giúp con người nhận thức được một xã hội bất công đẩy một con người xuống vực sâu của xã hội, biết được số phận của con người trong xã hội đó bi kịch như thế nào.

Tác phẩm "Chí Phèo" của Nam Cao không chỉ giúp con người nhận thức mà qua đó nó còn giáo dục con người về tình yêu thương. Trong xã hội đó có ai yêu thương một "con quỷ dữ" rạch mặt ăn vạ hay không? Thế ấy mà lại có. Cuộc đời Chí Phèo dường như đã có những thay đổi nhỏ khi mà hắn gặp được Thị Nở. Ai nói Thị Nở xấu. Thật ra, Thị đẹp lắm đó. Nếu nói thì đẹp thì trên đời này làm gì có ai xấu. Nhưng không, Thị rất đẹp. Thị đẹp ở tâm hồn. Nếu không có Thị thì làm sao mà Chí Phèo có thể nghe được "chim ríu rít bên ngoài", làm sao thấy "chiều lúc xế trưa", làm sao nghe được "tiếng cười nói của những người đi chợ". Những thứ quen thuộc ấy, vẫn diễn ra hằng ngày nhưng có lẽ đây là lần đầu tiên mà Chí Phèo cảm nhận được. Bởi trước kia có bao giờ hắn tỉnh. Thị Nở làm cho Chí Phèo thức tỉnh. Có một chi tiết rất đắc giá đó chính là "bát cháo hành" mà chính tay Thị đã nấu cho Chí ăn. Điều đó rất đơn giản mà có gì để làm cho hắn cảm thấy "mắt mình hình như ươn ướt". Hắn thấy ngạc nhiên bởi trước giờ một điều đơn giản là được quan tâm, chăm sóc, được nấu cho một "bát cháo hành" mà hắn nào có được. Đến khi này, hắn mới nhận ra bản thân mình "thèm lương thiện", nhưng ai cho hắn lương thiện. Nam Cao đã giáo dục con người về lòng nhân ái. Nếu cả làng Vũ Đại ai cũng có tình thường, cứu vớt cuộc đời của một "con quỹ dữ" thì làm gì có Chí Phèo. Chính tình thương của Thị mà đã thức tỉnh được nhân tính, phần lương thiện bên trong hắn và cho hắn cảm thấy mình đang làm một con người.

Để làm nên một tác phẩm "Chí Phèo" hay như thế. Xây dựng được những nhân vật như thế. Nam Cao phải có một sự đồng cảm rất lớn đối với con người. Tác phẩm không được viết theo một trình tự thời gian nhưng vẫn đủ để làm cho người đọc hiểu được hết tác phẩm. Qua ngòi bút sáng tạo của ông đã giúp người đọc hiểu hơn về xã hội cũ của Việt Nam, hiểu hơn về con người, về bi kịch của một cuộc đời. Để hiểu rõ về tác phẩm của Nam Cao, người đọc cũng cần có một sự đồng cảm đối với số phận bi kịch của những nhân vật. Cảm nhận từng chi tiết nhỏ nhất để thấy được giá trị mà nó mang lại.

Thời gian vẫn trôi và bốn mùa luân chuyển. Con người chỉ sống được một lần trong đời và cũng chỉ một lần mã mã đi vào cõi vĩnh hằng. Trước khi mất, vua Phổ đã cầm tay Mô Da và nói: "Ta tiêu biểu cho trật tự, ngươi tiêu biểu cho cái đẹp. Biết đâu hậu thế sẽ quên ta và nhắc nhở đến ngươi". Cũng như những gì là thơ, là văn, là nghệ thuật đích thực thì sẽ còn mãi với thời gian. Và vì thế mà hơn nửa thế kỉ trôi qua, "Chí Phèo" của Nam Cao vẫn còn giữ nguyên sức ám ảnh bởi giá trị hiện thực sâu sắc và tinh thần nhân đạo thấm đẫm. Tác phẩm không chỉ phản ảnh bi kịch của người nông dân bị tha hoá, mà còn lay động lương tri con người muôn đời. Chính chiều sâu tư tưởng ấy đã làm nên sức sống bền bĩ và trường tồn của tác phẩm.

Bài làm của học sinh
Lý Cao Nguyên